Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu

Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu wznosi się na Górze Zamkowej (Górze Janowskiego) – najwyższym wzniesieniu Jury Krakowsko-Częstochowskiej (ok. 515 m n.p.m.). Murowaną warownię w miejscu drewnianego grodu zbudował Kazimierz Wielki; od 1387 r. przez blisko sto lat władali nią Włodkowie herbu Sulima.

W latach 1530–1545 Seweryn Boner przebudował gotycką warownię w okazałą renesansową rezydencję. Zamek zniszczyli Szwedzi – w 1655 i 1702 r. – a ostatni mieszkańcy opuścili go ok. 1810 r. Po II wojnie światowej ruiny zabezpieczono jako trwałą ruinę i udostępniono zwiedzającym (prace trwały w latach 1949–1973).

Ruiny zachwyciły pisarza Adolfa Dygasińskiego, który prawdopodobnie jako pierwszy nazwał je „orlim gniazdem” – stąd nazwa całej krainy. Kręcono tu sceny m.in. do „Janosika”, „Zemsty” Andrzeja Wajdy i serialu „Wiedźmin” (bitwa pod Sodden). Od jesieni 2021 r. w zimowe wieczory zamek zamienia się w Ogrodzieniecką Twierdzę Światła.