Zamek w Olsztynie

Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1306 r., a badania potwierdziły jego XIII-wieczne początki. W XIV w. Kazimierz Wielki rozbudował strażnicę w jedną z najsilniejszych warowni pogranicza śląsko-małopolskiego. Według tradycji więziony był tu i zmarł skazany na śmierć głodową wojewoda poznański Maćko Borkowic – jego duch ma do dziś straszyć w okolicy.

W 1587 r. zamek obronił się przed wojskami arcyksięcia Maksymiliana. Obrona – jak głosi przekaz – kosztowała życie syna starosty Kaspra Karlińskiego, którego napastnicy wystawili na linię ognia; historia ta zainspirowała Władysława Syrokomlę i Aleksandra Fredrę. W 1655 r. zamek zrujnowali Szwedzi, a w XIX w. mieszkańcy rozbierali mury na budulec.

Do dziś przetrwały mury części mieszkalnej, cylindryczny stołp i kwadratowa wieża Starościańska. W jaskini na terenie zamku dolnego archeolodzy odkryli kilkaset krzemiennych narzędzi wykonanych przez neandertalczyków. Ze wzgórza rozciąga się szeroka panorama Jury.